GES yatırımına karar verirken müşterilerin sorduğu ilk üç sorudan biri amorti süresi. Cevap basit görünüyor ama içinde altı değişken var: kurulum maliyeti, yıllık üretim, elektrik birim fiyatı, mahsuplaşma rejimi, panel verim düşümü ve yıllık fiyat artışları. Hepsini hesaba katmadan verilen 'ortalama 4 yıl' rakamı yatırımcıyı yanıltıyor. Bu yazıda dört farklı senaryoda nasıl hesapladığımızı, hangi varsayımı kullandığımızı ve neden bazı projelerde 3 yıl bazılarında 7 yıl çıktığını adım adım göstereceğiz.
Basit formül (ve neden yetersiz)
Standart formül şudur: Amorti yılı = Kurulum maliyeti ÷ Yıllık tasarruf. Örnek: 200.000 TL bir 10 kWp sistem, yıllık 16.000 kWh üretir, kWh başı 3 TL ise yıllık 48.000 TL tasarruf eder; 200.000 ÷ 48.000 = 4,16 yıl. Burada problem: Birinci yıl 3 TL/kWh olan elektrik üçüncü yıl muhtemelen 4,5 TL olacak. Beşinci yıl 6 TL olabilir. Bu artışı hesaba katmazsanız gerçek amorti DAHA HIZLI olur; tahmin 4 yıl iken pratikte 2,5-3 yılda dönebilir.
Türkiye'de elektrik birim fiyatı trendi (2021-2026)
Konut elektriği 2021'de yaklaşık 0,65 TL/kWh idi. 2024 sonunda 2,80 TL'ye, 2026 başında 3,40 TL'ye çıktı. Ortalama yıllık nominal artış %35-45. Reel artış (enflasyondan arındırılmış) %8-15 arası. Konservatif bir hesap için yıllık %12 reel artış varsayımı bizim standart pratiğimiz. Eğer enflasyon yüksek seyrederse amortiniz daha hızlı, düşerse daha yavaş. Hesap matrisini ona göre kuruyoruz.
Senaryo 1: Konut çatı GES — 10 kWp, Denizli
Tek katlı müstakil ev, çatı güneye 30° eğim, gölge yok. Sistem maliyeti (2026 Mart): 180.000 TL anahtar teslim. Yıllık üretim Denizli'de 16.700 kWh. Ailenin yıllık tüketimi 9.000 kWh; geri kalan 7.700 kWh mahsuplaşma. Bugünkü birim fiyatla yıllık brüt tasarruf: 9.000 × 3,40 + 7.700 × 3,40 × 0,85 (mahsuplaşma fazlasında %15 kayıp varsayımı) = 30.600 + 22.253 = 52.853 TL. Basit amorti: 180.000 ÷ 52.853 = 3,4 yıl. Reel %12 artış katarsak: 2,9 yıl.
Senaryo 2: Endüstriyel çatı GES — 250 kWp, Aydın
Tekstil fabrikası, 250 kWp çatı sistemi. Maliyet 4.250.000 TL (kWp başına 17.000 TL — endüstriyelde ölçek ekonomisi nedeniyle konuttan ucuz). Yıllık üretim 410.000 kWh. Fabrika yıllık 1.800.000 kWh tüketiyor; üretim tamamı öztüketime gidiyor, fazla yok. Endüstriyel elektrik birim fiyatı (kapasite + tüketim + reaktif dahil) ortalama 2,80 TL/kWh. Yıllık tasarruf: 410.000 × 2,80 = 1.148.000 TL. Basit amorti: 4.250.000 ÷ 1.148.000 = 3,7 yıl. Reel artışla: 3,0-3,2 yıl. Vergi avantajı eklendiğinde (KDV istisnası + amortisman): 2,5-2,8 yıl.
Senaryo 3: Tarımsal sulama GES — 40 kWp, Söke
Pamuk üreticisi, 40 kWp GES. Maliyet 720.000 TL. IPARD %55 hibe sonrası net cep: 324.000 TL. Yıllık üretim 67.000 kWh (Söke'de 1.670 kWh/kWp). Sulama sezonu (Mayıs-Eylül) elektrik tüketimi 60.000 kWh; tamamı öztüketim. Kalan 7.000 kWh sezon dışı mahsuplaşma. Tarımsal abone birim fiyatı: 2,40 TL/kWh. Yıllık tasarruf: 60.000 × 2,40 + 7.000 × 2,40 × 0,85 = 144.000 + 14.280 = 158.280 TL. Basit amorti: 324.000 ÷ 158.280 = 2,05 yıl. Hibe sayesinde inanılmaz hızlı — bu yüzden IPARD başvurusu zorunlu denir.
Senaryo 4: Konut + elektrikli araç şarjı — 14 kWp, İzmir
Villa, Tesla Model 3 sahibi, garaj şarj cihazı. 14 kWp çatı GES. Maliyet 245.000 TL. İzmir'de yıllık üretim 22.000 kWh. Aile + araç şarjı yıllık tüketim 18.500 kWh. Fazla üretim 3.500 kWh mahsuplaşma. Yıllık tasarruf: 18.500 × 3,40 + 3.500 × 3,40 × 0,85 = 62.900 + 10.115 = 73.015 TL. Basit amorti: 245.000 ÷ 73.015 = 3,35 yıl. Reel artışla: 2,8 yıl. Elektrikli araç sahipleri için GES amorti 0,5-1 yıl daha hızlı çünkü araç şarjı gündüz güneşten ücretsiz.
Amorti hesabında en sık atlanan 5 kalem
- Panel verim düşümü: Yıllık %0,5-0,7 üretim azalması (25 yılda %15-18 toplam kayıp) — uzun vadeli amortide önemli
- İnverter değişim maliyeti: 10-12 yılda bir inverter değişir, 8.000-25.000 TL ek maliyet (konuttan endüstriyele)
- Bakım ve temizlik: Yıllık 500-2.000 TL (kWp büyüklüğüne göre); 25 yılda 15.000-50.000 TL toplam
- Sigorta primi: Yıllık 500-2.000 TL (sistem ek sigorta poliçesi)
- Mahsuplaşma fazlası kaybı: Şebekeye basılan elektriğin %15 değer kaybı (resmi mahsuplaşma katsayısı)
Sık sorulan sorular
Amorti süresi 7 yıl çıkıyorsa yatırım mantıklı mı?
Panel ömrü 25 yıl, yani amorti sonrası 18-20 yıl ücretsiz üretim demektir. 7 yıl amorti bile %15 yıllık IRR (iç verim oranı) demek — Türkiye'deki çoğu yatırım aracından yüksek. Bankaların mevduat faizi reel düşük; GES net kazanç yüksek. Süre ana kriter değildir; ömrü 25 yıl olan ve giderek değerlenen bir varlığa yatırım yapıyorsunuz.
Maliyet düşerse amorti hızlanır mı?
Doğrudan. 2026'da panel fiyatları 2023'e göre yaklaşık %25-30 düştü. Bu trend 2027-2028'de devam ederse bugün başvuran 2,5 yılda amorti edebilir. Bekleyerek 'daha ucuz olur mu' düşünmek bir muhasebe açısı; ama 2 yıl beklerseniz bu süre içinde elektrik fatura ödemeniz amorti süresinde elde edeceğiniz tasarruftan fazla olur — bekleme maliyeti yatırımı erteleme avantajını yiyor.
Net teklif almadan hesap yapabilir miyim?
Online tahmin için yaklaşık 4-5 değişken biliyorsanız (kurulum maliyeti, yıllık üretim tahmini, ortalama tüketim, birim fiyat) basit Excel ile yaparsınız. Ama mahsuplaşma rejimi, çatı yön açısı, gölge faktörü ve ÇEDAŞ bağlantı koşulları net teklif olmadan kestirilemez. Ücretsiz keşif sonrası tüm bu değişkenlerle birlikte size kişisel amorti raporu çıkarıyoruz.